Кіраўнік НАН Каранік прызнаўся ў пераацэнцы магчымасцяў стварыць цалкам свой электрамабіль

26 студзеня, Позірк. Прататып беларускага электракара “насамрэч ёсць”, але першапачаткова гаворка ішла пра “стварэнне кампанентнай базы электратранспарту”, заявіў кіраўнік Нацыянальнай акадэміі навук Уладзімір Каранік у эфіры тэлеканала “Беларусь 1” 25 студзеня.

На яго думку, гэты шлях “мы выдатна праходзім”: “Задача была ў тым, каб мець магчымасць для нашых вытворцаў падрыхтаваць айчынную кампанентную базу: электрарухавікі, рэдуктары, якія таксама тут ёсць, інвертар”.

Разам з тым, прызнаўся Каранік, задача стварыць свой уласны электрамабіль агулам не выкананая: “Напэўна, трошкі пераацанілі свае магчымасці. Не да канца адштурхваліся ад таго, што пасажырскія аўтамабілі — гэта ўсё ж такі вельмі шмат сістэм бяспекі, гэта мультымедыя, сілавы каркас. Спроба свае напрацоўкі вось так адразу інтэграваць у былую бензінавую машыну, на жаль, не прывяла да добрага спажывецкага выніку”.

Каранік перакананы, што напрацоўкі “не застануцца незапатрабаванымі”: “Гэта аўтамабілі спецыяльнага прызначэння, камунальная тэхніка… Гэта наша распрацоўка, экскурсійны аўтобус для батанічнага сада, які цяпер праектуецца і будзе вырабляцца, электратранспарт складскі, электракары для аэрапортаў. Мы знайшлі сваю нішу. Кампетэнцыі будзем далей напрацоўваць для таго, каб паэтапна замяняць кампанентную базу на канвееры”.

Паводле яго слоў, айчынны электрамабіль ёсць — яго выпускае беларуска-кітайскі завод “БелДжы“. Кіраўнік НАН назваў яго “вельмі добрай мадэллю, з вельмі добрымі спажывецкімі якасцямі”. Таму цяпер задача стаіць “павялічыць адсотак лакалізацыі айчынных распрацовак, а не зрабіць машыну з нуля”.

Гаворачы аб робататэхніцы, Каранік заявіў, што ў бліжэйшыя дзесяцігоддзі робат беларускага навукоўцу не заменіць: “Гэта ўсё ж такі творчы працэс. Штучны інтэлект можа дапамагчы, можа забраць на сябе руцінныя разлікі, руціннае выяўленне заканамернасцяў, руцінны аналіз. Але генераваць прарыўныя ідэі, я лічу, можа толькі чалавек… А вось замяніць цяжкую фізічную працу, манатонную працу па сартаванні робат не толькі можа, ён павінен замяніць чалавека“.

Аляксандру Лукашэнку беларускія чыноўнікі ад навукі даўно абяцалі стварыць айчынны электрамабіль. “Колькі было абяцанняў! Дзе гэты электрамабіль? Мы дапамагалі, і акадэмія [навук] выдаткоўвала немалыя грошы. Аўтамабіля няма”, — панаракаў ён 13 лістапада 2025 года на сустрэчы з Каранікам.

25 лістапада 2025 года старшыня Камітэта дзяржкантролю Васіль Герасімаў паведаміў пра факты карупцыі, “звязаныя з распрацоўкай электрамабіля“. Паводле яго слоў, калі тэма электрамабіляў сябе вычарпала, была прыдуманая новая, па распрацоўцы вадародных сілавых установак.

Як раней заявіў “Позірку” акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC Леў Львоўскі з нагоды стварэння ў Беларусі айчыннага электракара, “гэта абсалютна несур’ёзна”.

“Акрамя таго, што электрамабілі — гэта ўжо не самыя сучасныя тэхналогіі, у Еўропе ёсць праблемы ў іх вытворцаў, у Амерыцы. Справа ў тым, што Кітай ужо навучыўся вельмі танна вырабляць электрамабілі”, — лічыць эксперт.

Ён назваў жаданне Лукашэнкі атрымаць свой айчынны электракар “панскімі замашкамі“: “Маўляў, пабудуйце мне японскі сад, зрабіце мне кітайскія фарфоравыя вазы, таму што я такі тут цар і хачу. Даведаўся, што ў Еўропе такое робяць, давайце і ў нас“.