У ЕС заявілі, што выбары ў Беларусі “пазбаўленыя ўсялякай легітымнасці”

26 студзеня, Позірк. Дэмакратыя мае на ўвазе “правядзенне свабодных, сумленных і празрыстых выбараў” у грамадстве, дзе “пераважаюць правы чалавека, дзе няма абмежаванняў на свабоду сходаў і слова і дзе могуць свабодна працаваць плюралістычныя СМІ”, гаворыцца ў сумеснай заяве 26 студзеня вярхоўнага прадстаўніка Еўрасаюзу па замежных справах і палітыцы бяспекі Каі Калас і камісара па пытаннях пашырэння ЕС Марты Кос.

У Беларусі, на іх думку, усяго пералічанага няма.

“ЕС знаходзіцца на баку беларускага народа, і наша падтрымка ў яго імкненні да свабоднай, дэмакратычнай, суверэннай і незалежнай Беларусі, як часткі мірнай і квітнеючай Еўропы, непахісная”, — адзначаецца ў заяве.

“Сённяшнія фіктыўныя выбары ў Беларусі не былі ні свабоднымі, ні справядлівымі, — канстатуюць Калас і Кос. — Народ Беларусі заслугоўвае рэальнага права голасу ў пытанні аб тым, хто кіруе яго краінай. Бесперапыннае і беспрэцэдэнтнае падаўленне правоў чалавека, абмежаванні на ўдзел у палітычным жыцці і доступ да незалежных СМІ ў Беларусі пазбавілі выбарчы працэс усялякай легітымнасці. Мы заклікаем Рржым неадкладна і безумоўна вызваліць усіх палітычных зняволеных, больш за тысячу з якіх адвольна ўтрымліваюцца пад вартай, уключаючы супрацоўніка прадстаўніцтва Еўрапейскага саюза”.

Падкрэсліваецца, што “рашэнне рэжыму запрасіць Бюро па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека АБСЕ ўсяго за 10 дзён да выбараў пазбавіла гэты незалежны орган доступу да ключавых этапаў выбарчага працэсу”. “Гэта яшчэ адзін доказ поўнай адсутнасці даверу да гэтых выбараў”, — заяўляюць прадстаўнікі ЕС.

“З гэтых прычын, а таксама ў сувязі з удзелам беларускага рэжыму ў агрэсіўнай вайне Расіі супраць Украіны і гібрыдных нападах супраць сваіх суседзяў, ЕС будзе працягваць уводзіць абмежавальныя і мэтавыя меры супраць рэжыму, адначасова аказваючы фінансавую падтрымку грамадзянскай супольнасці, беларускім дэмакратычным сілам у выгнанні і беларускай культуры. Як толькі Беларусь прыступіць да дэмакратычных пераўтварэнняў, ЕС гатовы аказаць краіне падтрымку ў стабілізацыі эканомікі і рэфармаванні інстытутаў”, — гаворыцца ў заяве.

17 студзеня Міністэрства замежных спраў заявіла, што БДІПЧ АБСЕ было накіравана запрашэнне назіраць за сёмымі прэзідэнцкімі выбарамі, прызначанымі на 26 студзеня (датэрміновае галасаванне прайшло 21–25 студзеня).

Выбары праходзяць пад поўным кантролем уладаў. Палітычнае поле краіны цалкам зачышчана ад актыўных апанентаў Аляксандра Лукашэнкі. Прадстаўнікі беларускіх дэмакратычных сіл за мяжой называюць тое, што адбываецца, “спецаперацыяй па ўтрыманні ўлады”, праваабаронцы кажуць аб імітацыі канкурэнцыі. З крытыкай выбараў выступілі Еўрапарламент, ЗША, шэраг іншых дэмакратычных дзяржаў і інш.

Акрамя Лукашэнкі, кандыдатамі на пасаду прэзідэнта зарэгістраваныя лідары трох праўладных партый — Алег Гайдукевіч (Ліберальна-дэмакратычная партыя Беларусі), Сяргей Сыранкоў (Камуністычная партыя Беларусі) і Аляксандр Хіжняк (Рэспубліканская партыя працы і справядлівасці). Яшчэ адзін кандыдат — былы член Аб’яднанай грамадзянскай партыі, дэпутат Палаты прадстаўнікоў у 2016–2019 гадах, удзельніца выбарчай кампаніі 2020 года Ганна Канапацкая, якая пазіцыянуе сябе як “дэмакратычную альтэрнатыву”, аднак крытыкуе не Лукашэнку, а яго апанентаў, якія знаходзяцца ў турме ці за мяжой.

З 1996 года ніводная выбарчая кампанія ў Беларусі не была прызнаная незалежнымі назіральнікамі транспарэнтнай і адпаведнай дэмакратычным стандартам.