Беларускія ўлады, якія заяўляюць пра “электаральны суверэнітэт“, арганізуюць II Міжнародны электаральны форум

14 жніўня, Позірк. Падрыхтоўку да II Міжнароднага электаральнага форуму абмеркаваў 13 жніўня старшыня Цэнтрвыбаркама Беларусі Ігар Карпенка з першым намеснікам генеральнага сакратара СНД, былым беларускім амбасадарам у Расіі, былым намеснікам прэм’ер-міністра Ігарам Петрышэнкам, паведаміў ЦВК.

Адзначаецца, што форум “стане пляцоўкай для адкрытай дыскусіі прафесіяналаў і ўсіх тых, хто цікавіцца выбарчым правам і тэхналогіямі“, а яго “цэнтральным мерапрыемствам“ будзе “міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “фармаванне прававой культуры насельніцтва як фактар гарманізацыі і ўстойлівасці выбарчага працэсу“.

ДзяржСМІ таксама паведамляюць, што на форуме будуць арганізаваныя круглы стол “Электаральная культура ў маладзёжным асяроддзі: выклікі і магчымасці“ і панэльная дыскусія “Духоўна-маральныя асновы фарміравання правасвядомасці і прававой культуры моладзі: праблемы і рашэнні“.

Першы “міжнародны электаральны форум” адбыўся ў Мінску ў верасні 2024 года з удзелам дэлегацый выбаркамаў краін СНД. На ім першая намесніца кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта (цяпер віцэ-прэм’ер) Наталля Пяткевіч заявіла, што насельніцтва Беларусі неабходна “вучыць дэмакратыі“.

“Трэба вучыць таму, што рэалізацыя палітычных правоў, у прыватнасці выбарчых, — гэта не пагоня за абяцаннямі, лозунгамі, чымсьці крыклівым, нестандартным толькі таму, што гэта нешта ў трэндзе. Палітычныя правы грамадзян, удзел у выбарах — гэта перш за ўсё разумны, пісьменны і, галоўнае, адказны ўдзел у вырашэнні дзяржаўных спраў“, — сказала тады Пяткевіч.

У студзені 2025 года ў Беларусі прайшлі чарговыя прэзідэнцкія “выбары“.

У фінальнай справаздачы экспертнай місіі кампаніі па назіранні “Праваабаронцы за свабодныя выбары“ адзначалася, што яны адбыліся на фоне “глыбокага крызісу правоў чалавека, выкліканага рэпрэсіямі пасля мірных пратэстаў супраць фальсіфікацый на папярэдніх прэзідэнцкіх выбарах”.

Маніторынг усіх этапаў выбарчай кампаніі дазволіў праваабаронцам зрабіць выснову, што “выбары прэзідэнта не адпавядалі міжнародным стандартам правядзення дэмакратычных і свабодных выбараў, а таксама суправаджаліся шматлікімі парушэннямі выбарчага заканадаўства”.

Усе этапы выбарчага працэсу “не проста кантраляваліся ўладамі адміністрацыйна, а былі імі арганізаваныя для ўтрымання Аляксандрам Лукашэнкам улады пры імітацыі яго шырокай народнай падтрымкі”, канстатавалі аўтары справаздачы. У дакуменце прыведзены шматлікія доказы, якія, на думку аўтараў, пацвярджаюць правамернасць такіх высноў.

На электаральнай працэдуры 26 студзеня, якую афіцыйны Мінск лічыць“ прэзідэнцкімі выбарамі”, за Лукашэнку, паводля сцвярджэння Цэнтрвыбаркама, прагаласавала 86,82% выбаршчыкаў.

Працэдура прайшла пад поўным кантролем уладаў і на фоне беспрэцэдэнтнага ўзроўню рэпрэсій.

З 1996 года ніводная выбарчая кампанія ў Беларусі не была прызнаная незалежнымі назіральнікамі транспарэнтнай і адпаведнай дэмакратычным стандартам.

На падставе нібыта барацьбы з уплывам звонку беларускія ўлады ўвялі паняцце “электаральны суверэнітэт“, якое азначае запрашэнне толькі лаяльных ім назіральнікаў, якім дазволена працаваць у строга акрэсленых рамках.