Беларускія суб’екты змогуць патрабаваць “законную няўстойку” па дагаворах з крэдыторамі з недружалюбных дзяржаў

5 верасня, Позірк. Беларускія юрыдычныя і фізічныя асобы ў выпадку “недружалюбных дзеянняў” па крэдытных дагаворах з боку “асоб з замежных дзяржаў” змогуць выстаўляць ім “патрабаванні аб выплаце законнай няўстойкі”.

Згодна з пастановай Савета міністраў № 480 ад 3 верасня (апублікавана 5 верасня на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале), гэта будзе тычыцца выпадкаў, калі крэдыторы патрабуюць датэрміновага скасавання дагавораў паводле падстаў, не прадугледжаных гэтымі пагадненнямі.

Законная няўстойка вызначаная ў памеры 10% сумы крэдыту, пазыкі, якая патрабуецца да вяртання ў сувязі з датэрміновым скасаваннем дагавора.

Дзеянне пастановы распаўсюджваецца на дагаворы, заключаныя да набыцця ім моцы, тэрмін дзеяння якіх не скончыўся (выкананне абавязацельстваў бакоў па якіх не завершанае).

Дакумент будзе дзейнічаць да канца 2026 года.

Асобамі з замежных дзяржаў, якія здзяйсняюць недружалюбныя дзеянні, згодна з указам № 95 ад 14 сакавіка 2022 года, лічацца “замежныя асобы, звязаныя з замежнымі дзяржавамі, уключанымі ў пералік замежных дзяржаў, што здзяйсняюць недружалюбныя дзеянні ў дачыненні да беларускіх юрыдычных і (або) фізічных асоб (у тым ліку калі такія замежныя асобы маюць грамадзянства гэтых дзяржаў, месцам іх рэгістрацыі, месцам пераважнага вядзення імі гаспадарчай дзейнасці або месцам пераважнага атрымання імі прыбытку ад дзейнасці з’яўляюцца гэтыя дзяржавы), і асобы, якія знаходзяцца пад кантролем названых замежных асоб, незалежна ад месца іх рэгістрацыі або месца пераважнага вядзення імі гаспадарчай дзейнасці”.

Пасля пачатку 24 лютага 2022 года Расіяй паўнамаштабнай вайны ва Украіне і ролі ў агрэсіі Мінска, заходнія краіны ўвялі санкцыі ў дачыненні да Беларусі.

У красавіку 2022 года ўрад зацвердзіў пералік “замежных дзяржаў, якія здзяйсняюць недружалюбныя дзеянні ў дачыненні да беларускіх юрыдычных і (або) фізічных асоб”. Да іх прылічаныя ўсе краіны Еўрасаюза, а таксама Новая Зеландыя, Албанія, Ісландыя, Паўночная Македонія, Вялікабрытанія, ЗША, Чарнагорыя, Швейцарыя.

У ліпені таго ж года Савет міністраў вызначыў спіс са 190 беларускіх юрыдычных асоб з уласнікамі з дзяржаў, якія “здзяйсняюць недружалюбныя дзеянні”, якім забаронена адчужаць свае долі (акцыі) у статутных фондах. Пасля яго некалькі разоў пераглядалі.

У верасні 2023 года падпісаны ўказ № 285, якім вызначаны асаблівы парадак атрымання прыбытку і дывідэндаў асобамі з замежных дзяржаў, што “здзяйсняюць недружалюбныя дзеянні” ў дачыненні да Беларусі. Зарэгістраваныя ў краіне юрыдычныя асобы для выплаты прыбытку і (або) дывідэндаў такім удзельнікам павінны адкрыць у айчынных банках спецыяльныя рахункі (рахункі рэзідэнтаў). Сродкі пералічваюцца з аднаго рахунку на іншы ў дзесяцідзённы тэрмін з дня звароту за іх выплатай.

Гэтыя сродкі могуць выкарыстоўвацца толькі на фінансаванне інвестпраектаў у Беларусі; пагашэнне запазычанасці па асобных крэдытах банкаў; размяшчэнне ў безадзыўныя банкаўскія ўклады на тэрмін не менш за год у банку, у якім адкрыты спецрахунак; іншыя мэты, “ўзгодненыя ўрадам з кіраўніком дзяржавы”.