Літва захоўвае цвёрдую пазіцыю ў пытанні транзіту беларускага калію — Наўседа

12 студзеня, Позірк. “Цвёрдую пазіцыю Літвы” мае намер прадстаўляць прэзідэнт гэтай краіны Гітанас Наўседа, калі Вільнюс сутыкнецца з ціскам, скіраваным на тое, каб аднавіўся транзіт беларускіх угнаенняў. Палітык выказаўся наконт гэтага ў інтэрв’ю балтыйскаму інфармагенцтву BNS, апублікаваным 12 студзеня.

На пытанне, ці магла б Літва ў выпадку ціску партнёраў аднавіць транзіт у абмен на павелічэнне ў краіне вайсковага кантынгенту ЗША або пры ўмове, што прыбытак наўпрост ішоў бы ў абаронны бюджэт, Наўседа адказаў, што не гатовы на гэта пайсці.

“Для мяне каштоўнасная палітыка — не пустое паняцце і не пустое слова. Таму <…> гандляваць каштоўнасцямі — для мяне абсалютна непрымальна”, — падкрэсліў кіраўнік літоўскай дзяржавы.

Паводле яго слоў, любыя развагі пра тое, што Вільнюс мог бы “нешта прадаць у абмен на больш гнуткую пазіцыю па пытанні беларускіх угнаенняў, з’яўляюцца прынцыпова непрымальнымі”. Наўседа падкрэсліў, што такая палітыка і Еўрапейскага саюза.

Літоўскі прэзідэнт назваў сябе “адным з самых актыўных прыхільнікаў санкцыянавання беларускіх угнаенняў ва ўсіх фарматах — у Еўрапейскім савеце і ў іншых месцах”.

“Цяпер я якраз абмяркоўваю гэта з кіраўнікамі суседніх краін — і з прэм’ер-міністрам Польшчы, і з прэм’ер-міністрам Латвіі. Учора мы размаўлялі пра гэта з канцлерам Германіі Фрыдрыхам Мерцам. Я запытаўся яго меркавання пра тое, як падзеі могуць развівацца далей. У любым выпадку пазіцыя Літвы застаецца вельмі цвёрдай”, — падкрэсліў ён.

Мерц, паводле яго слоў, разумее пазіцыю Літвы і мэтазгоднасць санкцый, якія прымяняюцца ў дачыненні да Беларусі, а таксама “заўсёды іх падтрымліваў”.

Наўседа выказаў спадзеў, што падчас размоў з партнёрамі “атрымаецца сфармаваць вельмі моцную кааліцыю, якая скажа экспарту беларускіх угнаенняў праз [літоўскія] парты дакладнае “не”.

Літва забараніла транзіт беларускіх угнаенняў на пачатку 2022 года, абапіраючыся на санкцыі ЗША, бо ЕС увёў адпаведныя абмежаванні пазней.

13 снежня 2025 года пасля перагавораў у Мінску спецыяльнага пасланніка прэзідэнта ЗША па Беларусі Джона Коўла і Аляксандра Лукашэнкі было вызвалена і вывезена з краіны 123 палітвязні. Амерыканскі дыпламат заявіў, што ЗША на ўказанне прэзідэнта Дональда Трампа здымаюць санкцыі з беларускіх калійных угнаенняў.

15 снежня Упраўленне па кантролі за фінансавымі актывамі Міністэрства фінансаў ЗША (OFAC) апублікавала агульную ліцэнзію, якая дазваляе правядзенне аперацый з ААТ “Беларуськалій” і ААТ “Беларуская калійная кампанія” (БКК).

16 снежня галоўны дарадца Наўседы па пытаннях нацыянальнай бяспекі Дэйвідас Матулёніс заявіў, што транзіт беларускага калію па тэрыторыі Літвы можа быць увязаны з размяшчэннем у краіне дадатковага вайсковага кантынгенту ЗША.

Паводле яго слоў, якія прыводзіла літоўская тэлерадыёкампанія, амерыканскі бок паводзіць сябе карэктна: “Яны сапраўды не чыняць на нас ціск з патрабаваннем рабіць дадатковыя крокі”.

Наўседа 30 снежня абверг інфармацыю пра тое, што ЗША пасля зняцця сваіх санкцый з беларускіх калійных угнаенняў чыніць ціск на Літву, каб заахвоціць яе дазволіць транзіт гэтай прадукцыі з наступнай адгрузкай у порце Клайпеды.