У 2025 годзе ў першасным звяне сістэмы аховы здароўя на ранняй стадыі выяўлена 85% выпадкаў рака малочнай залозы

4 лютага, Позірк. На ўзроўні першаснага звяна сістэмы аховы здароўя ў 2025 годзе выяўлены шэраг анкалагічных захворванняў на ранняй стадыі, у тым ліку 85,1% выпадкаў рака малочнай залозы, 84,7% — прадсталёвай залозы, 99,4% — шыйкі маткі, паведаміла Міністэрства аховы здароўя.

Паводле звестак ведамства, штогод спецыялісты выяўляюць каля 60 тыс. новых выпадкаў злаякасных новаўтварэнняў. Большасць з іх у пачатковай форме, якія “добра паддаюцца лячэнню“.

Міністэрства аховы здароўя сцвярджае, што захворванні на ранняй стадыі былі выяўленыя ў тым ліку падчас дыспансерызацыі, якую ў 2025 годзе прайшлі 94,2% тых, хто падлягае дыспансерызацыі.

У 2025 годзе першаснае звяно сістэмы выявіла больш за 300 тыс. хранічных неінфекцыйных захворванняў.

Пры выяўленні опухолевых захворванняў асобных лакалізацый на ранніх стадыях выкананне радыкальнага, але менш інвазіўнага лячэння дазваляе цалкам акрыяць і аптымізаваць выдаткі, уключаючы дарагое стацыянарнае лячэнне, скарачэнне працягласці шпіталізацыі, выплату дапамог па часовай непрацаздольнасці, пенсій па інваліднасці, эканомію рэсурсаў на этапе лячэння запушчаных формаў, адзначае ведамства.

Інфармацыя Міністэрства аховы здароўя аб выяўленні ў большасці выпадкаў рака на ранняй стадыі супярэчыць раней агучаным спецыялістамі дадзеных. 17 сакавіка 2025 года дырэктар РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава Сяргей Палякоў паведаміў у эфіры праграмы “Па сутнасці“ на тэлеканале СТБ, што ў 2024 годзе ў 50% выпадках рак паражніны рота і глоткі, які адносіцца да візуальных, быў выяўлены ў запушчанай форме. Ён адзначыў, што запушчаныя формы рака ў шэрагу выпадкаў звязаныя з тым, што “дзесьці нешта недагледзелі, дзесьці адбыўся нейкі збой, кагосьці немагчыма ўгаварыць пайсці на тую ж дыспансерызацыю“.

6 лютага 2024 года галоўны ўрач Мінскага гарадскога клінічнага анкалагічнага цэнтра Віктар Кандратовіч паведаміў, што ў сталіцы 19% выпадкаў раку выяўляецца ў запушчанай форме. Паводле яго слоў, гэты працэнт менш, чым у іншых рэгіёнах краіны, і сувымерны з развітымі дзяржавамі. “Нюансы ёсць у частцы рака візуальнай лакалізацыі”, — сказаў лекар, не патлумачыўшы іх сутнасць.

Паводле звестак Камітэта па ахове здароўя Мінгарвыканкама, штогод у сталіцы выяўляецца 300 выпадкаў злаякасных захворванняў паражніны рота, глоткі, вусны, з іх 180-190 (63%) у запушчанай стадыі. З моманту ўстанаўлення дыягназу пяць і больш гадоў жывуць толькі 48-50% такіх пацыентаў.

Найбольш часта ў запушчанай стадыі выяўляецца рак міндаліны (87%), дзясны і ротаглоткі (81%), іншых аддзелаў паражніны рота (80%).

Паводле вынікаў апытання Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук (2024 год), пра тое, што ў Беларусі з 1 студзеня 2023 года праводзіцца абавязковая дыспансерызацыя, ведае 57% рэспандэнтаў. Дыспансерызацыю летась прайшло 57,9% удзельнікаў даследавання.

Дыспансерызацыя дазваляе западозрыць або выявіць перш за ўсё візуальныя формы рака (рак ніжняй губы, мовы, скуры, паражніны рота, шчытападобнай залозы, малочнай залозы, шыйкі маткі, прадсталёвай залозы).

У Беларусі летась пачалі прывіваць за сродкі бюджэту ад віруса папіломы чалавека (ВПЧ). Па стане на канец 26 лістапада было прышчэплена больш за 34 тыс. дзяўчынак. Вакцынацыяй было ахоплена 65% дзяўчынак ва ўзросце 11 гадоў. Другую дозу вакцыны ад ВПЧ яны атрымаюць у першым квартале 2026 года.

Практычна ўсе выпадкі рака шыйкі маткі, злаякасныя наваўтварэнні анагенітальнай вобласці жанчын і мужчын, некаторыя выпадкі рака галавы і шыі выкліканыя ВПЧ.

У Беларусі штогод больш за 800 жанчын захворвае і 300 памірае ад раку шыйкі маткі. За мінулыя 30 гадоў захворванне павялічылася з 15,6 да 17,1 выпадка на 100 тыс. жанчын, смяротнасць паменшылася з 11,5 да 11,1. Значная доля хворых жанчын знаходзяцца ва ўзросце 45-49 гадоў.

Сярэдні паказчык захворвання ў Еўропе — 8,67.

На канец 2021 года вакцынацыю супраць ВПЧ увялі 38 з 53 краін еўрапейскага рэгіёна. Пры гэтым у краінах ЕС прышчапляюць і хлопчыкаў.

У Беларусі да нядаўняга часу вакцынацыя ад ВПЧ была магчымая толькі платна ў камерцыйных медцэнтрах.