ЕС выказаў занепакоенасць ціскам на бізнес і працадаўцаў, якія падтрымалі пратэсты ў Беларусі

30 сакавіка, Позірк. У Еўрапейскім саюзе “глыбока занепакоеныя” паведамленнямі аб палітычным ціску на бізнес і працадаўцаў, якія падтрымалі ў 2020 годзе мірныя пратэсты або выказваліся аб парушэннях правоў чалавека ў Беларусі. Пра гэта гаворыцца ў заяве ЕС, апублікаванай з нагоды 356-й сесіі Адміністрацыйнага савета Міжнароднай арганізацыі працы (МАП), што праходзіць у Жэневе (Швейцарыя) 23 сакавіка — 2 красавіка.

Таксама ў ЕС “глыбока занепакоеныя пагаршэннем сітуацыі з правамі чалавека” ў Беларусі, дзе “незалежныя прафсаюзы застаюцца фактычна знішчанымі, а кожны ўдзел у іх дзейнасці крыміналізаваны”.

Канстатуецца, што Беларусь па-ранейшаму ўваходзіць у лік краін з самай высокай колькасцю палітвязняў “на душу насельніцтва”, многія з якіх утрымліваюцца “ў жахлівых умовах”. Пры гэтым ЕС вітаў вызваленне палітычных зняволеных, уключаючы прафсаюзных актывістаў, расцэньваючы гэта як “сігнал гатоўнасці зрабіць крок наперад”.

У заяве выказваецца занепакоенасць у сувязі з адсутнасцю рэабілітацыі вызваленых, а таксама іх гвалтоўным выдварэннем з Беларусі, пасля чаго яны застаюцца “без сродкаў да існавання і пазбаўленыя пашпартоў”.

“Тыя, каму дазволена застацца ў Беларусі, уключаючы 235 нядаўна вызваленых палітычных зняволеных, знаходзяцца пад строгім наглядам і сутыкаюцца з абмежаваннямі, якія перашкаджаюць іх рэінтэграцыі. Гэта азначае, што іх пакаранне працягваецца нават пасля вызвалення”, — падкрэсліваецца ў заяве.

ЕС асудзіў новыя арышты і паўторныя затрыманні палітвязняў, а таксама “транснацыянальныя рэпрэсіі ў дачыненні да былых зняволеных і іх сем’яў”.

“ЕС зноў заяўляе, што ўсе палітычныя зняволеныя павінны быць неадкладна і безумоўна вызваленыя і рэабілітаваныя, іх грамадзянскія і палітычныя правы цалкам адноўленыя, а ўсе абвінавачванні знятыя. Мы заклікаем беларускія ўлады ўстрымацца ад далейшых адвольных арыштаў і забяспечыць права на належную прававую працэдуру і справядлівае судовае разбіральніцтва”, — гаворыцца ў заяве.

Акрамя гэтага, Еўрасаюз асудзіў заканадаўчыя ініцыятывы, якія “замацоўваюць рэпрэсіі, уключаючы меры, якія абмяжоўваюць доступ да пэўных прафесій для былых палітычных зняволеных”, і заклікаў беларускія ўлады ўстрымацца ад іх прыняцця. У ЕС адзначылі таксама адсутнасць незалежнасці ад уладаў Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (ФПБ).

Еўрасаюз нагадаў, што ў лістападзе 2025 года Адміністрацыйны савет МАП заклікала беларускія ўлады “тэрмінова прыняць меры па выкананні рэкамендацый Камісіі па расследаванні, а таксама наступных рэкамендацый наглядных органаў у рамках канвенцый МАП № 87 і 98, і ў поўнай меры супрацоўнічаць са спецыяльным пасланнікам МАП”.

“Аднак улады не перагледзелі сваю пазіцыю і не далі ніякай змястоўнай інфармацыі, якая сведчыць аб прагрэсе”, — падкрэсліваецца ў заяве.

ЕС заклікаў Мінск “канструктыўна ўзаемадзейнічаць” са спецпасланнікам МАП, “у тым ліку прадаставіўшы яму поўны і бесперашкодны доступ, неабходны для выканання яго мандата”, а МАП і спецпасланніка — працягваць цеснае супрацоўніцтва з іншымі ўстановамі і механізмамі ААН для забеспячэння “ўзгодненых і эфектыўных міжнародных дзеянняў”.

“Са шкадаваннем адзначаем, што, нягледзячы на добрасумленныя намаганні спецыяльнага пасланніка пачаць дыялог спачатку з беларускімі ўладамі, яны адмовіліся ад узаемадзеяння, пасля высунуўшы абвінавачванні ў сувязі з яго кантактамі з іншымі партнёрамі”, — заяўляе ЕС.

Адзначаецца, што “пакуль не будзе дасягнуты адчувальны і правяраемы прагрэс, ЕС будзе працягваць актыўна падтрымліваць наступныя меры па рэзалюцыі Міжнароднай канферэнцыі працы 2023 года ў рамках артыкула 33 Статута МАП”.

Да заявы далучыліся краіны — кандыдаты ў ЕС Паўночная Македонія, Чарнагорыя, Албанія, Украіна і Малдова, а таксама Ісландыя і Нарвегія.

У чэрвені 2023 года на 111-й сесіі Міжнароднай канферэнцыі працы была прынятая рэзалюцыя па Беларусі з ужываннем артыкула 33 Статута. МАП афіцыйна прызнала, што Беларусь сістэматычна не выконвае рэкамендацыі Камісіі па расследаванні (па свабодзе аб’яднання і правах прафсаюзаў — Канвенцыі №87 і №98).

За ўсю гісторыю МАП артыкул 33 ужываўся адзін раз: у 2001 годзе супраць М’янмы.

Гл. таксама:

Ярашук заклікаў МАП да далейшай падтрымкі рэпрэсаваных у Беларусі прадстаўнікоў прафсаюзнага руху