Бяляцкі ўдастоены ўзнагароды NED — медаля “За заслугі перад дэмакратыяй”

20 жніўня, Позірк. Нацыянальны фонд падтрымкі дэмакратыі (NED, ЗША) аб’явіў аб узнагароджанні экс-палітвязня, 63-гадовага кіраўніка беларускага праваабарончага цэнтра “Вясна” Алеся Бяляцкага медалём “За заслугі перад дэмакратыяй”.

Як гаворыцца ў паведамленні NED у “Фэйсбуку”, Бяляцкі ўдастоены ўзнагароды за “шматгадовую працу па прасоўванні свабоды, правоў чалавека і дэмакратыі ў Беларусі”.

Лаўрэат “перажыў турэмнае зняволенне і пераслед за тое, што супрацьстаяў аўтарытарнаму праўленню, дакументаваў злоўжыванні рэжыму і абараняў тых, каму было адмоўлена ў асноўных правах”, адзначае арганізацыя: “Мы ганарымся яго выключнай мужнасцю і непахіснай прыхільнасцю да дэмакратычнай будучыні Беларусі”.

У студзені 2022 года на падставе судовага рашэння ў Беларусі ўся інфармацыйная прадукцыя ПЦ “Вясна” (існуе з 1996 года, пазней пазбаўлены ў краіне афіцыйнай рэгістрацыі) была прызнана “экстрэмісцкімі матэрыяламі”. У жніўні 2023-га Міністэрства ўнутраных спраў аб’явіла арганізацыю “экстрэмісцкім фарміраваннем”.

Кіраўнік цэнтра Бяляцкі, ягоны намеснік, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі за правы чалавека (FIDH) Стэфановіч і каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары“ Уладзімір Лабковіч былі затрыманыя беларускімі ўладамі 14 ліпеня 2021 года. 3 сакавіка 2023 года ў межах палітычна матываванай справы аб “кантрабандзе грошай” і “фінансаванні парушэння грамадскага парадку” яны былі прыгавораны да 10, 9 і 7 гадоў зняволення адпаведна.

Праваабаронцы разам з групамі іншых палітвязняў былі вызваленыя ў выніку перамоваў прадстаўнікоў адміністрацыі прэзідэнта ЗША з Аляксандрам Лукашэнкам. Бяляцкі і Лабковіч — 13 снежня 2025 года (першы быў вывезены ў Літву, другі — ва Украіну, адкуль пасля выехаў у Еўрасаюз), Стэфановіч — 19 сакавіка 2026 года (вывезены ў Літву).

7 кастрычніка 2022 года Нобелеўскі камітэт удастоіў прэміі міру праваабаронцаў з Беларусі, Украіны і Расіі. Яна была прысуджаная Бяляцкаму, які на той момант знаходзіўся ў зняволенні, украінскаму Цэнтру грамадзянскіх свабод і расійскаму праваабарончаму цэнтру “Мемарыял”.

Медаль “За заслугі перад дэмакратыяй” (Democracy Service Medal) уручаецца людзям, якія прадэманстравалі “асабістую адданасць справе прасоўвання свабоды і правоў чалавека, а таксама пабудовы дэмакратычных інстытутаў”.

У 2024 годзе ёю была ўзнагароджана дэмакратычны лідар Святлана Ціханоўская.

NED — амерыканскае дзяржаўнае агенцтва, створанае ў 1983 годзе. У асноўным яно фінансуецца Кангрэсам з дапамогай грантаў, якія размяркоўваюцца Інфармацыйным агенцтвам ЗША (USIA).