Еўрапарламентарыі: Рэжым у Беларусі не мае ніякага дачынення да яе традыцыі незалежнай дэмакратычнай дзяржаўнасці

25 сакавіка, Позірк. “Дзень Волі — гэта значна больш за проста гістарычную вяху; гэта жывое сведчанне непераходзячага імкнення нацыі да дзяржаўнасці, годнасці і самавызначэння. Ён увасабляе ў сабе бачанне Беларусі, якое існавала да і пасля савецкай эпохі, і працягвае натхняць пакаленні ў іх імкненні да свабоды“, — заявіла група дэпутатаў Еўрапейскага парламента з нагоды 108-й гадавіны абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР).

На іх думку, для многіх беларусаў БНР застаецца “сапраўднай асновай сучаснай дзяржаўнасці — магутным напамінам пра тое, што беларуская незалежнасць не выпадковая і не новая, а караніцца ў глыбокай і самабытнай нацыянальнай традыцыі, якая вытрымала велізарны гістарычны ціск“.

“Сёння Дзень Волі набывае новае, глыбока эмацыянальнае значэнне. Гэта не толькі даніна памяці мінуламу, але і сімвал сучаснага супраціву. Перад рэпрэсіямі ён аб’ядноўвае беларусаў у іх непахісным імкненні да свабоды, асабліва пасля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. Для многіх Дзень Волі стаў цэнтрам мірнага пратэсту — смелым супрацьстаяннем несправядлівасці, страху і сістэматычнаму падаўленню іншадумства“, — падкрэсліваюць еўрапарламентарыі.

Яны адзначаюць, што барацьба за суверэнную і дэмакратычную Беларусь мае “велізарную чалавечую цану“: “Незлічоныя прадстаўнікі апазіцыі і грамадзянскай супольнасці былі вымушаныя эміграваць, разлучаныя са сваімі дамамі і блізкімі. Тыя, хто застаўся, працягваюць сутыкацца з турэмным зняволеннем, запалохваннем і гвалтам“. “Хоць нядаўняе вызваленне некалькіх вядомых палітычных зняволеных, уключаючы лаўрэата Нобелеўскай прэміі міру Алеся Бяляцкага, дае рэдкі і доўгачаканы знак надзеі, амаль 900 чалавек застаюцца несправядліва затрыманымі па палітычна матываваных абвінавачваннях, а журналістам, актывістам і тым, хто адважваецца казаць праўду, працягваюць выносіць новыя прысуды“, — канстатуюць аўтары.

Дзень Волі яны называюць “не толькі памяццю пра мінулае, але і абаронай будучыні“, ён нагадвае, што суверэнітэт “не абстрактнае паняцце, а рэальнасць, якую неабходна актыўна абараняць ад знешняга ціску і ўнутранай эрозіі”. Дзень Волі “адлюстроўвае рашучасць беларусаў заставацца гаспадарамі свайго лёсу, захоўваць сваю дзяржаўнасць і супрацьстаяць любому шляху, які мог бы паставіць пад пагрозу іх незалежнасць ці прывесці да заняволення“.

Еўрадэпутаты падкрэсліваюць “глыбокую важнасць захавання багатай культурнай спадчыны Беларусі, мовы і нацыянальных сімвалаў — слупоў ідэнтычнасці, якія выстаялі на працягу дзесяцігоддзяў падаўлення, маргіналізацыі і спробаў сцірання”.

“Беларуская мова, традыцыі і гістарычныя сімвалы — гэта не толькі выяўленне культуры; гэта таксама акты стойкасці і ціхага непадпарадкавання“, — гаворыцца ў заяве.

На думку аўтараў, абарона і папулярызацыя гэтай культурнай спадчыны “неаддзельныя ад больш шырокай барацьбы за свабоду — гаворка ідзе пра аднаўленне нацыянальнага наратыву, вяртанне годнасці і забеспячэнне таго, каб будучыя пакаленні атрымалі ў спадчыну Беларусь, якая не толькі вольная і дэмакратычная, але і глыбока ўкаранёная ў сваёй унікальнай ідэнтычнасці“.

“Гэта ясна разумее і кіруючы рэжым, які не мае ніякага дачынення да традыцыі незалежнай дэмакратычнай дзяржаўнасці Беларусі. Невыпадкова апошнія тыдні адзначаны новай хваляй рэпрэсій, уключаючы катаванні і адвольныя арышты, накіраваных супраць тых, хто падтрымлівае беларускую культурную сферу — выдаўцоў, пісьменнікаў і педагогаў. Такім чынам ствараюцца ўмовы, якія могуць спрыяць далейшаму падрыву суверэнітэту Беларусі і павялічыць рызыку яе фактычнай анексіі адраджаюцца расійскім імперыялізмам“, — лічаць еўрапарламентарыі.

Яны пацвярджаюць “непахісную падтрымку мірнага пераходу да сістэмы, заснаванай на вяршэнстве права, дзе правы чалавека цалкам абароненыя і дзе незалежныя СМІ і грамадзянская супольнасць могуць квітнець без страху”. “Мы безумоўна верым, што народ Беларусі мае права вызначаць сваю палітычную будучыню, выбіраць сваіх лідараў і вызначаць свае нацыянальныя сімвалы і ідэнтычнасць. Мы па-ранейшаму цалкам адданыя падтрымцы еўрапейскага шляха Беларусі ў цесным супрацоўніцтве з дэмакратычнымі сіламі і прадстаўнікамі беларускай грамадзянскай супольнасці“, — падкрэсліваецца ў заяве.

Яе падпісалі старшыня камітэта Еўрапарламента па міжнародных справах Дэвід Макалістар, пастаянны дакладчык гэтага камітэта па Беларусі Хельмут Брандштэтэр, старшыня падкамітэта па правах чалавека Мунір Сатуры, кіраўнік дэлегацыі па сувязях з Беларуссю Малгажата Гасіеўска, а таксама ад імя бюро дэлегацыі — першы віцэ-старшыня Томаш Табе і другі віцэ-старшыня Міхал Кабоска.