Ануляваны пашпарт нобелеўскага лаўрэата Алеся Бяляцкага

3 красавіка, Позірк. Пашпарт нобелеўскага лаўрэата, былога палітвязня Алеся Бяляцкага прызнаны несапраўдным, паведамляе праваабарончы цэнтр “Вясна”.

Дакумент дзейнічаў да 2028 года.

“Гэта чарговая форма транснацыянальных рэпрэсій, накіраваная на тое, каб ускладніць жыццё дэпартаваным палітвязням за межамі краіны. Улады рытуальна адразаюць нашы сувязі з Беларуссю. Марная справа, таму што Беларусь заўсёды будзе ў нашых дзеяннях і сэрцах”, — адзначыў Бяляцкі.

30 сакавіка паведамлялася, што ўлады ў Мінску анулююць пашпарты палітвязняў, якіх пасля вызвалення выслалі з Беларусі. Праваабарончы цэнтр “Вясна” паведамляў, што гаворка пра людзей, якіх прымусова вывезлі за мяжу ў верасні і снежні 2026 года.

Адзін з былых палітвязняў (імя не называецца), паведаміў праваабаронцам, што яго пашпарт, які быў сапраўдны да 2031 года, апынуўся несапраўдным пры праверцы дакумента праз базу на сайце МУС.

Паводле яго слоў, аналагічным чынам пра ануляванне сваіх пашпартоў даведаліся іншыя былыя зняволеныя, дэпартаваныя ў верасні.

“Я думаю, такая сітуацыя абсалютна ва ўсіх, хто выехаў з дакументамі, а гэта каля 20–25 чалавек”, — сказаў мужчына.

Адзначаецца, што ануляваны пашпарт у блогера Дзмітрыя Казлова, якога вывезлі з краіны таксама ў верасні 2025-га. Дакумент дзейнічаў да 2032 года.

Паводле слоў юрыста “Вясны” Святланы Галаўнёвай, “калі правяраеш статус дакумента на сайце МУС, указана толькі, што пашпарт несапраўдны, а на якой падставе — не ўдакладняецца”.

Такое “бюракратычнае дзеянне” ўладаў яна назвала “працягам пераследу, яшчэ адным крокам для стварэння ўмоў, калі немагчыма нармальна вярнуцца ў краіну”.

“Гэта можна расцэньваць як адміністрацыйны механізм замацавання ўладамі Беларусі адвольнай дэпартацыі сваіх грамадзян”, — падкрэсліла праваабаронца.

11 верасня 2025 года па выніках чарговых перамоваў Аляксандра Лукашэнкі з дэлегацыяй ЗША быў вызвалены і вывезены з Беларусі 51 палітвязень. Яшчэ адзін, палітык Мікалай Статкевіч, адмовіўся пакідаць краіну, быў зноў затрыманы, вызвалены ў лютым гэтага года пасля перанесенага ў няволі інсульту.

13 снежня мінулага года вывезеныя пасля вызвалення яшчэ 123 палітвязні.

Шэраг былых зняволеных вывезены з Беларусі без пашпартоў. Пры вывазе за межы краіны ім выдалі толькі даведкі пра вызваленне.

Алесь Бяляцкі, яго намеснік і віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі за правы чалавека (FIDH) Валянцін Стэфановіч і каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары“ Уладзімір Лабковіч былі затрыманыя беларускімі ўладамі 14 ліпеня 2021 года. 3 сакавіка 2023 года ў рамках палітычна матываванай справы аб “кантрабандзе грошай“ і “фінансаванні парушэння грамадскага парадку“ яны былі прыгавораныя да 10, 9 і 7 гадоў зняволення адпаведна.

7 кастрычніка 2022 года Нобелеўскі камітэт узнагародзіў прэміяй міру праваабаронцаў з Беларусі, Украіны і Расіі. Узнагароду атрымалі Бяляцкі, які на той момант знаходзіўся ў зняволенні, украінскі Цэнтр грамадзянскіх свабод і расійскі праваабарончы цэнтр “Мемарыял“.

Бяляцкі і Лабковіч былі вызваленыя 13 снежня 2025 года, Лабковіч адпраўлены ва Украіну (адтуль выехаў у ЕС), Бяляцкі — вывезены наўпрост у Літву. Стэфановіч быў вызвалены 19 сакавіка 2026-га ў ліку 250 вязняў. Разам з яшчэ 14 экс-палітвязнямі праваабаронцу таксама прымусова вывезлі ў Літву.