27 жніўня, Позірк. Ініцыятыва MALDZIS выкупіла франкамоўнае выданне “Вялікае майстэрства артылерыі, частка першая” (“Artis Magnae Artilleriae pars prima”) Казіміра Семяновіча.
Кніга, надрукаваная ў 1651 годзе, была набытая на аўкцыёне на сродкі беларускіх ахвярадаўцаў: эканаміста Паўла Данэйкі, прадпрымальніка Івана Шылы і мецэнатаў, якія пажадалі застацца непублічнымі, паведамляе ініцыятыва.
Адзначаецца, што гэтая праца — помнік навуковай і вайскова-тэхнічнай літаратуры сусветнага значэння, ўпершыню выйшла ў свет у 1650 годзе на лацінскай мове ў Амстэрдаме ў знакамітым выдавецтве Яна Янсана (Johannes Janssonius).
Пераклад надрукаваны яшчэ пры жыцці Семяновіча ў тым жа галандскім выдавецтве. У кнізе 22 гравюры, якія ўтрымліваюць больш за 200 малюнкаў і схем, зробленых галандскім майстрам Якабам ван Мёрсам паводле эскізаў аўтара.
Асаблівасцю кнігі з’яўляецца прадмова, напісаная аўтарам менавіта для франкамоўнага выдання.
“Гэта апошняе дакументальнае сведчанне жыцця нашага славутага суайчынніка — Семяновіч памёр у 1651 годзе ў нявысветленых дагэтуль абставінах”, — адзначаецца ў рэлізе.
Кіраўнік ініцыятывы, экс-дыпламат Павел Мацукевіч адзначыў, што кніга “Вялікае майстэрства артылерыі” пісалася як падручнік для артылерыстаў і піратэхнікаў і здабыла славу самай грунтоўнай і аўтарытэтнай працы ў сваёй галіне ў Еўропе.
У будучыні выданне плануецца перадаць ў Віцебскі абласны краязнаўчы музей “у якасці грамадскага падарунка”. Пакуль яно будзе выстаўляцца падчас мерапрыемстваў за мяжой.
Ініцыятыва MALDZIS атрымала назву ў гонар дзеяча культуры і навукоўца Адама Мальдзіса, які памёр у 2022 годзе ў Мінску. Яму было 89 гадоў.
Раней набыты адна з версій першага выдання мапы Вялікага княства Літоўскага, створанай езуітам беларускага паходжання Янам Напрэцкім (першая палова 1790-х гадоў, Нюрнберг); другое лацінскае выданне Радзівілаўскай мапы (1631 год, Амстэрдам); Трэці статут ВКЛ 1588 года (надрукаваны на польскай мове ў 1693-м у Віленскай езуіцкай акадэміі паводле рэдакцыі 1648 года); “Успаміны Крыштафа Завішы, ваяводы менскага, 1666–1721” (1862 год, Варшава, польская мова); першае выданне кнігі “Жазло кіравання” (“Жезлъ правленіѧ”) манаха-асветніка Сымона Полацкага, (1667, Масква).
