Ціханоўская: Мы хочам умацоўваць усе элементы дэмакратычнага грамадства, і, вядома, свабодныя СМІ — прыярытэт

23 траўня, Позірк. Незалежныя СМІ важныя для дэмакратыі, таму звычайна яны становяцца першай цэллю недэмакратычных рэжымаў, заявіла Святлана Ціханоўская 22 траўня ў Празе на форуме па пытаннях глабальнай бяспекі GLOBSEC Forum 2026.

“У 2020 годзе многія незалежныя журналісты ў Беларусі былі затрыманыя, многія з іх дагэтуль знаходзяцца ў турмах, — адзначыла беларускі дэмакратычны лідар. — Усе свабодныя СМІ ўнутры краіны былі ліквідаваныя — у іх атрымалася аднавіць працу з-за мяжы. Усе яны былі абвешчаныя “экстрэмісцкімі” або “тэрарыстычнымі” арганізацыямі. Такім чынам, рэжым не хоча, каб людзі глядзелі свабодныя СМІ, атрымлівалі ад іх інфармацыю”.

“Я вельмі ганаруся беларусамі, бо, нягледзячы на ​​ўсе гэтыя абмежаванні, нягледзячы на ​​тое, што за спажыванне інфармацыі свабодных СМІ можна атрымаць гады турмы, людзі ўсё адно шукаюць гэтую інфармацыю. Каля 70% аўдыторыі свабодных беларускіх медыя, якія вяшчаюць з-за мяжы, знаходзіцца ўнутры краіны. Гэта значыць людзі хочуць ведаць, што адбываецца, і гэта вялізны інструмент”, — падкрэсліла палітык.

Ціханоўская звярнула ўвагу на тое, што “не вельмі багатыя незалежныя СМІ” Беларусі супрацьстаяць “велізарнай прапагандысцкай машыне з мільярдамі інвестыцый”.

“Таму калі я кажу пра падтрымку дэмакратычных сіл, у першую чаргу я кажу пра свабодныя СМІ, — заявіла дэмлідар. — Бо гэта вялізны інструмент у нашым новым свеце, што цяпер фармуецца, людзі атрымліваюць уяўленне пра рэальнасць праз інтэрнет. Свабода СМІ — гэта зараз вялікі выклік”.

“Разуменне дэмакратыі ў дыктатуры і ў дэмакратычных краінах зусім рознае. Мы хочам захоўваць і ўмацоўваць усе элементы дэмакратычнага грамадства, мы навучаемся ў вас, і, вядома, свабодныя СМІ, якія мы хочам узмацняць і развіваць, — гэта наш прыярытэт”, — сказала Ціханоўская.

Паводле яе слоў, інстытуты ўлады ў Беларусі не працуюць, у сітуацыі з COVID-19 у 2020 годзе яны “апынуліся няздольныя дапамагаць людзям”. Тады менавіта “грамадзянская супольнасць, звычайныя людзі самаарганізаваліся, каб падтрымаць адзін аднаго”: “Яны забяспечвалі людзей медыцынскай дапамогай, навучалі, як правільна рэагаваць на COVID”.

“Пасля пачалася наша перадвыбарчая кампанія, і людзі зноў самаарганізаваліся. Усе гэтыя масавыя мітынгі, усё гэта паўстанне — гэта было ўзята ў рукі самімі людзьмі, нашымі СМІ, арганізацыямі грамадзянскай супольнасці, бізнесам, журналістамі, гэта значыць усімі, — заявіла палітык. — Таму я абсалютна ўпэўненая, што аснова любой дэмакратычнай краіны — грамадзянская супольнасць, людзі, што гатовыя самаарганізоўвацца, калі гэта неабходна. Таму я заўсёды кажу, што мы маем інвеставаць найперш у людзей. Інстытуты — гэта нармальна, фармальна яны існуюць у Беларусі, але там няма дэмакратыі. Мы маем інвеставаць у людзей, у іх адукацыю, каб яны разумелі сваю адказнасць”.

“Таму, калі я прашу пра падтрымку нашага дэмакратычнага руху, я кажу: не трэба падтрымліваць дыктатараў, спрабаваць іх перанавучыць або ўлагодзіць — трэба інвеставаць у людзей, якія сапраўды хочуць будаваць дэмакратычнае грамадства”, — дадала Ціханоўская.

Яна канстатавала недахоп адмыслоўцаў, паколькі “30 гадоў беларусы жывуць у дыктатуры”, а значыць, “цяпер самы час рыхтаваць новых прафесіяналаў для будучай дэмакратыі ў Беларусі”: “Таму што рана ці позна мы пераможам”.

“Вядома, шмат залежыць ад выніку вайны ва Украіне, але мы мусім быць гатовыя. Таму я прашу ўцягваць беларускіх студэнтаў, беларускую моладзь у вашыя дэмакратычныя праграмы, каб мы былі гатовыя ў будучыні, каб узяць уладу і пабудаваць сапраўды дэмакратычнае грамадства”, — сказала палітык.