Контрсанкцыі дазволілі ў 15 разоў скараціць вывад актываў з Беларусі ў “недружалюбныя краіны” — генпракурор

30 верасня, Позірк. Мінск зрабіў захады меры, якія “дазволілі скараціць памер актываў, што выводзяцца з краіны, у 15 разоў”, заявіў на 36-м пасяджэнні Каардынацыйнага савета генеральных пракурораў дзяржаў СНД 30 верасня ў Казані (РФ) генеральны пракурор Беларусі Дзмітрый Гара.

Паводле слоў чыноўніка, якія прыводзіць прэс-служба нагляднага органа, у Беларусі пры ўдзеле Генпракуратуры “распрацаваны комплекс контрсанкцыйных захадаў, якія ўключаюць абмежаванне фінансавых аперацый, у тым ліку выплату прыбытку і дывідэндаў асобам з недружалюбных краін, а таксама продаж нерухомасці”.

“Пры гэтым, каб пазбегнуць неабгрунтаванага спынення дзейнасці арганізацый з замежным капіталам і нанясення шкоды іх працоўным калектывам, прадугледжаная магчымасць уводзіць часовае знешняе кіраванне, — адзначыў ён. — Магчымае і выкарыстанне штрафных санкцый за датэрміновае скасаванне крэдытных дагавораў і дагавораў пазыкі, заключаных з беларускімі арганізацыямі”.

У студзені 2026 года пастановай Савета міністраў № 25 быў зацверджаны парадак перадачы камерцыйных арганізацый пад часовае знешняе кіраванне. Ён тычыцца ў тым ліку прадпрыемстваў, уласнікамі якіх ёсць грамадзяне “недружалюбных дзяржаў”, калі ўласнік фактычна спыніў удзельнічаць у кіраванні альбо яго дзеянні могуць прывесці да спынення дзейнасці, ліквідацыі, банкруцтва або шкоды кампаніі.

Пастановай урада № 480 летась у верасні беларускім юрыдычным і фізічным асобам дазволілі патрабаваць ад крэдытораў з “недружалюбных дзяржаў” законную няўстойку ў памеры 10% сумы крэдыту або пазыкі, калі крэдытор патрабуе датэрміновага скасавання дагавора на падставах, не прадугледжаных дагаворам.

У красавіку 2024 года Савет міністраў сваёй пастановай № 299 увёў для асоб з “недружалюбных дзяржаў”, якія валодаюць беларускімі кампаніямі, абмежаванне на выплату прыбытку і дывідэндаў. Максімальная сума выплат усім такім замежным уласнікам адной юрыдычнай асобы была вызначаная на ўзроўні 80 тыс. базавых велічынь на год (цяпер — 3,6 млн рублёў, або 1,19 млн долараў).

Незадоўга да гэтага, у сакавіку 2024-га, былі вызначаныя выпадкі, калі пры адчужэнні маёмасці асобамі з “недружалюбных дзяржаў” не патрабаваліся дазвол і выплата вызначанага ўнёску. У тым жа месяцы пастановай Савета міністраў № 164 стаўка падатку на даходы замежных арганізацый з такіх дзяржаў, якія не працуюць у Беларусі праз пастаяннае прадстаўніцтва, была падвышаная з 15% да 25%.

У студзені 2024 года Савет міністраў прыняў пастанову № 27, якой быў вызначаны парадак выдачы дазволаў асобам з “недружалюбных краін” на адчужэнне маёмасці і долей у статутных фондах (акцый). У прыватнасці, дакумент рэгулюе продаж нерухомасці кампаніямі, дзе такім замежнікам належыць не менш за 25% статутнага фонду, а таксама выхад замежнага ўдзельніка з беларускай юрыдычнай асобы.

У верасні 2023 года ўказам № 285 быў вызначаны асаблівы парадак атрымання прыбытку і дывідэндаў асобамі з “недружалюбных дзяржаў”: беларускія юрыдычныя асобы павінны былі пералічваць такія выплаты на спецыяльныя рахункі ў беларускіх банках. Выкарыстоўваць гэтыя сродкі дазвалялася, у прыватнасці, на інвестыцыі ў Беларусі, пагашэнне асобных крэдытаў і размяшчэнне безадзыўных укладаў.

У ліпені 2022 года Савет міністраў зацвердзіў пералік беларускіх юрыдычных асоб з уласнікамі з “недружалюбных дзяржаў”, якім забаранілі адчужаць свае долі і акцыі ў статутных фондах. Першапачаткова ў спісе было 190 кампаній, пасля ён неаднаразова змяняўся.