5 студзеня, Позірк. Пашырэнне паўнамоцтваў органаў фінансавых расследаванняў КДК прадугледжанае праектам закона “Аб змяненні законаў па пытаннях дзейнасці органаў Камітэта дзяржаўнага кантролю”, які ўнёс у Палату прадстаўнікоў Аляксандр Лукашэнка.
Як паведаміла прэс-служба ніжняй палаты парламента, законапраектам таксама “замацоўваецца новы прынцып дзейнасці органаў Камітэта дзяржаўнага кантролю — ажыццяўленне прафілактыкі правапарушэнняў у эканамічнай сферы”.
Прадугледжваецца права КДК “спыняць працу суб’ектаў гаспадарання пры выяўленні парушэнняў заканадаўства аб цэнах і цэнаўтварэнні, гандлі і грамадскім харчаванні”, “забараняць дзяржаўную рэгістрацыю і ліквідацыю юрыдычных асоб”, “спыняць аперацыі па электронных гаманцах у банках і нябанкаўскіх крэдытна-фінансавых арганізацыях”.
Сярод іншага праект дакумента прадугледжвае “абавязковае дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне грамадзянскіх службоўцаў органаў фінансавых расследаванняў, якія ажыццяўляюць кантрольную дзейнасць”.
Летась у сакавіку намеснік дырэктара Дэпартамента фінансавых расследаванняў (ДФР) КДК Віктар Франскевіч заяўляў, што адным з асноўных кірункаў дзейнасці ДФР з’яўляецца супрацьдзеянне фінансаванню “экстрэмізму і тэрарызму”.
Пасля 2020 года ўлады трактуюць як “экстрэмізм” фактычна любую не ўзгодненую з імі палітызаваную і грамадскую дзейнасць, працу непадкантрольных СМІ.
Напрыклад, у 2024 годзе “падчас правядзення аператыўна-вышуковых і прафілактычных мерапрыемстваў па недапушчэнні дэстабілізацыі грамадска-палітычнай абстаноўкі” Міністэрства ўнутраных спраў вызначыла 260 асоб, якія перавялі на рахункі “экстрэмісцкіх фарміраванняў” больш за 5 тыс. долараў. Гэтыя грамадзяне, як сцвярджалася ў справаздачы на сайце УУС Мінаблвыканкама, пазней здзейснілі “добраахвотныя ахвяраванні” на суму звыш 356 тыс. долараў.
Паводле інфармацыі Следчага камітэта, у 2023 годзе грамадзяне Беларусі здзейснілі “дабрачынныя ахвяраванні” за пералічэнні ў фонды салідарнасці на 37 млн рублёў.
Практыку “добраахвотных ахвяраванняў” за пералічэнні ў фонды салідарнасці ў перыяд прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і пасля ўкаранілі сілавыя ведамствы і спецслужбы, у тым ліку КДБ. Людзям прапануецца перавесці суму ў шматразовым памеры на “дабрачынныя мэты” пад патранажам дзяржавы ўзамен на вызваленне ад патэнцыйнай крымінальнай адказнасці. Дамоўленасці не фіксуюцца афіцыйна, перавод грошай не заўсёды ратуе ад турэмнага зняволення.
Часцей за ўсё за данаты пераследуюць паводле арт. 3612 Крымінальнага кодэкса (фінансаванне экстрэмісцкай дзейнасці). Таксама выкарыстоўваецца ст. 2901 КК (фінансаванне тэрарыстычнай дзейнасці) за ахвяраванні ў вайсковыя аб’яднанні ва Украіне, напрыклад, беларускаму палку Каліноўскага, які ў верасні 20254 года ўлады прызналі “тэрарыстычнай арганізацыяй”.
