26 чэрвеня, Позірк. З лютага 2023 года ў камісію “па разглядзе зваротаў грамадзян па пытаннях здзяйснення імі правапарушэнняў” (“камісію па вяртанні”) паступіла каля 300 зваротаў, заявіў генеральны пракурор Андрэй Швед у інтэрв’ю дзяржаўнай газеце “СБ. Беларусь сёння”.
“У гэтым годзе колькасць зваротаў павялічылася ў два разы, — сцвярджае чыноўнік. — Грамадзяне, якія напісалі ў камісію, паведамлялі пра жаданне прыехаць на радзіму, прывезці сюды дзяцей, гатоўнасці жыць і працаваць на карысць краіны, дапамагаць блізкім сваякам, многія з якіх дасягнулі пенсійнага ўзросту”.
“Пасля вяртання ў краіну яны расказалі карэспандэнтам пра сваё жыццё за мяжой. Паглядзеўшы такія рэпартажы, разумееш, на якім высокім узроўні знаходзіцца абарона правоў грамадзян у Беларусі”, — сцвярджае кіраўнік нагляднага органа.
26 лютага Швед заявіў, што камісія разгледзела 241 адпаведны зварот. Тады ён паведаміў, што больш за 30 грамадзян атрымалі станоўчы адказ, 20 чалавек вярнуліся ў Беларусь.
4 лютага генпракурор паведаміў, што “прыкладна 40 асобам” патлумачылі, што яны “могуць спакойна вяртацца”, да іх сілавікі не маюць ніякіх прэтэнзій.
Паводле інфармацыі праваабарончага цэнтра “Вясна”, за паўтара месяца ад пачатку 2025 года пасля вяртання ў Беларусь затрымалі некалькі дзясяткаў чалавек.
Камісія была створана пасля нарады ў Аляксандра Лукашэнкі 24 студзеня 2023 года. Адпаведны ўказ ён падпісаў 6 лютага таго ж года. 17 кастрычніка 2024-га стала вядома, што паўнамоцтвы камісіі пашыраныя — цяпер яна можа разглядаць заявы асоб, якія пражываюць у Беларусі.
3 снежня 2024 года цэнтр BEROC прадставіў даследаванне “Адаптацыйныя стратэгіі мігрантаў з Беларусі і Украіны на рынку працы Еўрапейскага саюза”, згодна з высновай якога большасць беларусаў, якія эмігравалі, гатовая вярнуцца на радзіму ў выпадку змены ўлады і спынення рэпрэсій.
Навуковы супрацоўнік BEROC Віялета Панасевіч адзначыла, што, паводле розных ацэнак, пасля падзей 2020 года з Беларусі з’ехала каля 500 тыс. чалавек. У праведзеным цэнтрам апытанні узялі ўдзел 172 беларусы (а таксама 392 украінцы), якія пражываюць на тэрыторыі Польшчы ці Літвы на працягу 2–4 гадоў.
