28 траўня, Позірк. Каля 100 студэнтаў пакінулі Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт (ЕГУ) пасля прызнання яго “экстрэмісцкай арганізацыяй“ 14 красавіка, паведаміў рэктар ЕГУ Вілюс Шадаўскас у інтэрв’ю Беларускай асацыяцыі журналістаў.
Кіраўніцтва ВНУ мяркуе, што гэтая лічба неканчатковая і можа павялічвацца.
Таксама супрацоўніцтва з ЕГУ спынілі два лектары і частка ІТ-спецыялістаў, якія працавалі ў фармаце частковай занятасці.
Паводле слоў Шадаўскаса, адток пачаўся яшчэ пасля таго, як у жніўні 2025 года “экстрэмісцкімі матэрыяламі“ былі прызнаныя старонкі ВНУ ў сацсетках.
Рэктар падкрэсліў, што ЕГУ ўзаемадзейнічае з Канферэнцыяй рэктараў Літвы і іншыя ВНУ гатовыя дапамагчы з пераводам да іх, аднак студэнтам і выкладчыкам прыйдзецца праходзіць адбор па акадэмічных стандартах прыёму у навучальныя ўстановы.
У новых умовах універсітэт плануе перагледзець палітыку партнёрства з іншымі арганізацыямі, якія маюць статус “экстрэмісцкіх“. Раней ад супрацоўніцтва з імі ўстрымліваліся ў мэтах бяспекі блізкіх, сказаў рэктар.
Дзеля забеспячэння фінансавай і акадэмічнай стабільнасці ЕГУ працягне прыцягваць на камерцыйнай аснове студэнтаў з іншых краін Усходняй Еўропы і постсавецкай прасторы. Шадаўскас заявіў, што беларуская ідэнтычнасць ВНУ не пацерпіць, а будзе выяўляцца ў больш акадэмічных формах — праз канферэнцыі, даследаванні і працы Цэнтра беларускіх рэгіянальных даследаванняў.
14 красавіка 2026 года Вярхоўны суд Беларусі прызнаў ЕГУ і структурныя падраздзяленні “экстрэмісцкай арганізацыяй“, чыя дзейнасць на тэрыторыі краіны забароненая. Пра рашэнне абвясціў Дзмітрый Брылёў — начальнік упраўлення Генеральнай пракуратуры, якая звярнулася ў суд з адпаведнай заявай на падставе закона “Аб супрацьдзеянні экстрэмізму“.
На наступны дзень міністр замежных спраў Літвы Кястуціс Будрыс назваў гэтае рашэнне абуральным, ахарактарызаваў яго як “чарговы варожы акт рэжыму [Аляксандра] Лукашэнкі супраць Літвы і ЕС“ і выказаў гатоўнасць “падтрымаць супольнасць ЕГУ“.
16 красавіка МЗС Літвы выказаў Беларусі “рашучы пратэст “у сувязі з прызнаннем ЕГУ “экстрэмісцкай арганізацыяй”. Знешнепалітычнае ведамства расцаніла гэтае рашэнне як “палітычна матываванае, неабгрунтаванае і такім, якое парушае прынцыпы міжнароднага права, а таксама суверэнітэт Літоўскай Рэспублікі”. Выпадак, калі вышэйшая навучальная ўстанова, якая законна працуе ў іншай дзяржаве, абвяшчаецца “экстрэмісцкай арганізацыяй”, МЗС назваў беспрэцэдэнтным.
Як паведамлялася раней, студэнты з Беларусі складаюць большасць у ЕГУ — каля 74% усіх студэнтаў універсітэта.
