Абмяркоўваць змякчэнне санкцый супраць Беларусі можна толькі пасля перамен — спікер Сейма Літвы
7 ліпеня, Позірк. Абмяркоўваць змякчэнне рэжыму санкцый у дачыненні да Беларусі можна толькі пасля таго, як у гэтай краіне адбудуцца дэмакратычныя змены, такое меркаванне выказаў журналістам спікер Сейма Літвы Юозас Олекас.
Паводле інфармацыі LRT, якая спасылаецца на агенцтва BNS, такім чынам парламентарый адказаў на пытанне, ці можа ён гарантаваць, што змена фармулёвак у праграме новага ўрада не будзе азначаць змены пазіцыі Літвы па пытанні санкцыяў супраць Беларусі на міжнароднай арэне.
“Я не бачу ніякіх прыкметаў таго, што гэтая [змена пазіцыі ўрада] адбываецца. Не бачу, каб гэта адбывалася. Праграма, што прадстаўленая, нічога не кажа пра падобныя змены”, — заявіў ён.
Олекас падкрэсліў, што літоўцы “хацелі б мець дэмакратычных суседзяў, з якімі маглі б мець зносіны і куды маглі б ездзіць, бо ў Беларусі знаходзіцца значная частка гістарычнай спадчыны Літвы, <…> эканамічныя сувязі таксама маглі б прынесці немалую карысць”.
“Калі гэтыя [дэмакратычныя] змены адбудуцца, тады можна будзе казаць і пра змену рэжыму санкцый. Але пакуль я нічога падобнага не бачу”, — дадаў ён.
LRT адзначае, што Олекас выказаўся на гэты конт напярэдадні таго, як новы прэм’ер-міністр Міндаўгас Сінкявічус прадставіў Сейму праграму 21-га ўрада.
Як паведамляў “Позірк“, у праекце праграмы 21-га ўрада Літвы ў параўнанні з праграмай 20-га кабінета міністраў (Інгі Ругінене) сапраўды назіраецца пэўная змена падыходу да Беларусі.
У прыватнасці, стары ўрад абяцаў “дамагацца адказнасці беларускага рэжыму за арганізаваны ўвоз мігрантаў, які стварыў пагрозу жыццям людзей і парушыў міжнароднае права”, а таксама “ўмацоўваць захады па барацьбе з нелегальнай міграцыяй”. Новае мае намер дамагацца адказнасці “за арганізаванае выкарыстанне нелегальнай міграцыі, якое стварыла пагрозу жыццям людзей і парушыла міжнароднае права”, “умацоўваць барацьбу з нелегальнай міграцыяй ды іншымі гібрыднымі атакамі”.
Урад Ругінене канстатаваў, што “цяперашні аўтарытарны рэжым Беларусі нясе пагрозу для Літвы, бо Беларусь з’яўляецца палітычным і ваенным саюзнікам Расіі”, і абавязваўся прадпрымаць “актыўныя дзеянні для далейшага падтрымання міжнароднай ізаляцыі Расіі і Беларусі”.
У праекце праграмы Сінкявічуса наўпрост не пазначана, што рэжым Аляксандра Лукашэнкі — пагроза для літоўскай дзяржавы. Замест безумоўных “актыўных дзеянняў” па ізаляцыі Мінска ставіцца ўмова: “Калі Беларусь працягне падтрымліваць агрэсію Расіі супраць Украіны або будзе ажыццяўляць гібрыдныя атакі супраць ЕС або Украіны, мы будзем узмацняць ізаляцыю і ціск”.
20-ы ўрад прызнаваў Беларускую АЭС пастаяннай пагрозай для Літвы і абавязваўся захоўваць пытанне пра яе небяспеку “ў палітычным парадку дня ЕС з мэтай яе закрыцця да вырашэння ўсіх праблем аховы навакольнага асяроддзя і ядзернай бяспекі”. У праекце праграмы 21-га дэкларуецца намер “працягваць узнімаць пытанне небяспечнай” БелАЭС “у міжнародных фарматах” і дамагацца таго, каб Беларусь “выконвала найвышэйшыя стандарты ядзернай бяспекі і аховы навакольнага асяроддзя, а таксама датрымлівалася міжнародных абавязацельстваў”. Патрабавання пра закрыццё станцыі няма.
І нарэшце, урад Ругінене заяўляў, што будзе “і надалей дамагацца дэмакратычных выбараў у Беларусі пад назіраннем прадстаўнікоў міжнароднай супольнасці”. У праекце праграмы ўрада Сінкявічуса пра гэта нічога не гаворыцца.
30 чэрвеня Сейм Літвы зацвердзіў кандыдатуру 42-гадовага старшыні Сацыял-дэмакратычнай партыі Міндаўгаса Сінкявічуса на пасаду прэм’ер-міністра, у той жа дзень прэзідэнт Гітанас Наўседа падпісаў указ пра яго прызначэнне.
6 ліпеня Наўседа зацвердзіў новы склад урада, а 7-га Сейм разглядае праграму кабінета. Чакаецца, што праграма будзе ўхваленая 14 ліпеня.
Беларускі дэмакратычны лідар Святлана Ціханоўская ў абнародаваным 7 ліпеня інтэрв’ю LRT заклікала новы ўрад Літвы працягнуць прынцыповую палітыку ў дачыненні да Беларусі.
1 ліпеня ў эфіры Žinių radijus Олекас выказаў меркаванне, што Літве давядзецца знайсці “фармат суіснавання“ з рэжымам Аляксандра Лукашэнкі.
